Bij een aan middelen gebonden stoornis zoals bij een verslaving is er een voortdurende drang om een middel te gebruiken, met de onmogelijkheid om deze drang onder controle te houden, ondanks de (toekomstige) negatieve gevolgen die het gebruik van deze middelen met zich meebrengt. Mensen met een verslaving kunnen niet meer minderen of stoppen wanneer zij dit wensen en ondervinden daar negatieve effecten van.

Ben ik verslaafd?
Je bent verslaafd als je niet meer de baas bent over je gebruik. Je kunt geestelijk en/of lichamelijk afhankelijk raken. Van geestelijke afhankelijkheid is sprake als je steeds sterker naar het middel gaat verlangen en je je niet meer prettig kunt voelen zonder het middel. Lichamelijke afhankelijkheid blijkt vooral uit gewenning en onthoudingsverschijnselen. Gewenning wil zeggen dat het lichaam went aan de stof en er steeds meer van nodig heeft om het gewenste effect te bereiken.Onthoudingsverschijnselen zijn de lichamelijke reacties op het minderen of stoppen met gebruik. Vaak zijn deze onthoudingsverschijnselen helemaal niet prettig.
Hoe merk je dat je afhankelijk geworden bent van alcohol of drugs? Hieronder staan een aantal kenmerken. Als drie (of meer) van de zeven kenmerken op jou van toepassing zijn, dan kan het zijn dat je afhankelijk geworden bent van drugs.

                  • Wanneer ik niet of minder gebruik, voel ik me lichamelijk ziek.
                  • Wanneer ik gebruik, dan neem ik meer drugs en gedurende langere tijd dan dat ik me voorgenomen had.
                  • Ik wil minder gebruiken, maar mijn pogingen lukken niet zo goed. Ik steek te veel van mijn tijd in activiteiten om drugs te verkrijgen.
                  • Door drugs te gebruiken verwaarloos ik mijn sociale contacten, school, werk, vrije tijd.
                  • Ik voel dat de effecten van een dosis drugs minder worden, ik moet meer gebruiken om eenzelfde effect te voelen (tolerantie).
                  • Ik gebruik verder drugs ondanks de nadelige gevolgen op lichamelijk en geestelijk gebied die ik ondervind.

In de basis GGZ kunnen cliënten verwezen worden met klachten waarvan aangenomen kan worden dat die via een kortdurende behandeling verholpen kunnen worden. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om:

Alcohol
Cannabis
Cocaïne
Gamen
Schermverslavingen (social media)
Gokken
Overige drugs